Bu mikatm sebebi hususunda muhtelif rivayetler vardır. Belki de bu İsrailoğullarmm düştükleri küfür ve hatadan dolayı Al-lah’dan mağfiret dilemeleri, tevbe ettiklerini açıklamaları içindir. Bakara Sûresinde beyan edildiğine göre İsrailoğullarımn üzerine yazılan keffaret şöyledir: Kendi kendilerini öldürmek... Aralarından Allah’a itaat eden, Allah’a karşı geleni öldürmeliydi. Nitekim onlar bunu yaptılar ve en sonunda Hak Teâlâ keffaretlerini kabul ettiğini ve artık kendi kendilerini öldürmekten vazgeçmelerini belirtti. Olabilir ki bu yetmiş kişi İsrailoğullarmm temsilcisi durumunda seçilmiş ileri gelen yaşlılarıdır. Âyeti kerîmede kullanılan : «Musa tayin ettiğimiz müddet için kavminden yetmiş kişi seçti»... ifadesi de onları bütünüyle kavimden bedel olarak'belirtmekte ve onlar namına seçilmiş olduklarını ifade etmektedir.
Bununla birlikte kimlerdi o seçilenler, ne yapmışlardı? Titreme almıştı onları da kendi kendilerini kaybetmişlerdi. Zira başka bir sûrede anlatıldığı gibi onlar Musa (A.S.)’dan getirdiği emirleri ve hükümleri tasdik etmeleri için Allah’ı apaçık görmelerini istemişlerdi22.
Bu bile İsrailoğullarmm tabiatını göstermesi bakımından enteresandır. İşte onların iyileri de, kötüleri de... Birbirinden farklı tarafları pek az. Ne tuhaf şeydir tövbe ve istiğfar makamında iken söyledikleri şeyler.
Musa peygambere gelince o, yüce Rabbma yöneliyor, O’na sığmıyor ve O’ndan medet umuyor. O’na boyun eğdiğini açıklaya-
22. Bahsedilen titremenin sebebi burada açıklanıyor. Bakara Sûresi’ndc bu bahisle alâkalı âyetlerde şöyle buyurulmuştu : «“Ya Musıı! Allulı'ı ıi|iııçık görmedikçe sunu inanına-yııcagız” demiştiniz de gözleriniz göre göre, sizi yılılırım çarpmıştı. Ölümünüzden mn-çtb ra, şükredesiniz diye sizi tekrar dlriltmlstlk.» İlet iki sürede anlatılan bu hâdisenin ııyııı hâdise oldııjltı anlaşılmaktadır.
rak kudretini kabul ettiğini bildiriyor, rahmet ve mağfiret tulep ediyor :
O’nları titreme alınca : «Rabbım, dileseydin daha önce beııi ve onları yok ederdin»... Bu önce ve sonra mutlak kudrete karşı, mutlak teslimiyeti ifade etmektedir. Musa peygamber Kahinim duû ederken teslimiyetini ifade ederek kavminin üzerindeki il Alıl gazabı kaldırmasını, aralarındaki fitneyi bertaraf etmesini ve he yinsizler yüzünden hepsini birden helâk etmemesini arzu etmek todir:
^ «Aramızdaki beyinsizlerin yaptıklarından ötürü bizi helak edermisin Allah’ım?»...
Burada ifade istifham sığasıyla geliyor. İstek soru şeklinde belirtiliyor. Maksat helâk olmamayı, felâketi uzaklaştırmayı talep etmektir. Yani şöyle denilmektedir. Ey Rabbımız! İçimizdeki beyinsizlerin yaptıklarından ötürü bizi helâk etmen Senin rahmetine uzak düşen bir şeydir:
«Bu Senin imtihanından başka birşey değildir. Bununla dilediğini saptırır, dilediğini doğru yola getirirsin»..
Böylece Musa peygamber meydana gelecek hadisenin tabiatini kavramış olduğunu açıklıyor. Ve bunun bir fitne, bir imtahan vasıtası olduğunu, dolayısıyla diğer gafiller gibi Rabbinin irade ve meşiyetinden habersiz olmadığını belirtiyor Aslımda her imtilıanın durumu böyledir. Bu imtihanla Allah dilediği kimseleri ve İmtihanın tabiatını kavrayarak haktan gelen bu denemeyi geçirmek zorunda olduklarını anlayanları hidayete götürür Ama bu gerçeği idrâk etmeden halâ gaflet içerisinde yüzenleri ve İmtihanı geçirdikleri halde sapıklıklarına devam edenleri de sapıklığa sevk eder. İşte Musa (A.S.) imtihanı başarıyla neticelendirmek İçin Allah’dan yardım dilemeye bir giriş mahiyetinde bu esası belirtiyor:
«Bizim dostumuz Şensin»...
Yardım et bize... İmdadını ve inayetini imtihanda başarıya ulaşmak için üzerimizden eksik etme... Acımana ve bağışlamana ulaşmamız için inayet kıl bize...
«Bizi buğışln, bize merhamet et. Sen bağışlayanların en iyisisin"
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder