Gerçek olan şudur ki**(Nezaketen ve Reis olduğu için Ademin ismi öne çıkmıştır.) Allah, Âdem’e kendi cinsinden bir eş yaratmış ve karı-koca olmuşlardır. Zaten her mahlûk için tatbik edilmiş olan İlâhî bir kaide vardır, o da mahlûkatın çift yaratılmış olmasıdır: «Biz her şeyden, çift yarattık. Umulur ki ibret alırsınız»... Cari olan bu kanun, Allah’ın bütün mahlûkatı için temel kaidedir. Bu kanunu İlâhiyi gözden uzak tutmazsak Havva validenin Âdem babadan çok sonra yaratılmadığını, yaratılışının da Âdem babanın yaratılışı şeklinde olduğunu tercih etmek durumunda kalırız.

 O, ne melekti ne de şeytan. Kâinatta onun rolü melek ya da şeytanın rolünden çok daha başkaydı.


YÜKSELEN EMANET

İblisin cennetten anlatıldığı şekilde tard edilişinden sonra Hak Teâlâ, Hz. Âdem ile eşinden bahis açıyor. Söz buradayken arz edelim; Hz. Âdem’in bir eşi bulunduğunu biliyoruz. Fakat bu eşin nasıl vücut bulduğunu bilen yoktur. Şu anda mevzuu bahsetmek istediğimiz âyetle benzeri Kur’an âyetlerinde bu vakâya dair bilgi bulunmamaktadır. Havva ’nın, Âdem babanın eye kemiğinden yaratılmış olduğuna dair bilgilerin ise İsrail efsanelerine dayandığı ihtimali kuvvetlidir ki, bunlara itimad edemeyiz. 

Gerçek olan şudur ki**(Nezaketen ve Reis olduğu için Ademin ismi öne çıkmıştır.) Allah, Âdem’e kendi cinsinden bir eş yaratmış ve karı-koca olmuşlardır. Zaten her mahlûk için tatbik edilmiş olan İlâhî bir kaide vardır, o da mahlûkatın çift yaratılmış olmasıdır:

«Biz her şeyden, çift yarattık. Umulur ki ibret alırsınız»... Cari olan bu kanun, Allah’ın bütün mahlûkatı için temel kaidedir. Bu kanunu İlâhiyi gözden uzak tutmazsak Havva validenin Âdem babadan çok sonra yaratılmadığını, yaratılışının da Âdem babanın yaratılışı şeklinde olduğunu tercih etmek durumunda kalırız.

Havva’nın yaratılışı nasıl olursa olsun, hayatları boyunca sorumluluklarını bildiren emirler tevcih edilirken ikisi birlikte muhatab alınmış, yaratılış gayelerine uygun olarak, birlikte terbiye edilmiş ve asıl görevlerine hazırlanmıştırlar. 
Bu görev, Süre-i Bakara’daki « <>‘>M dlj JÖj'j » âyetinin açıkladığı arz üzerinde hilâfet görevidir.

19 — «Ey Âdem sen ve eşin cennette yerleşin ve istediğiniz yerden yeyin, yalnız şu ağaca yaklaşmayın yoksa zalimlerden olurnunuz»...

Kur’an sadece «şu ağaç» demekle yel Imıılş, ağarın cinsini tayin etmemiştir. Zaten cinsinin tayin adılım ıi va aklanmasındaki hikmete tesir etmez. Önemli olan yanağa uyulup uyulmumavKİır

Allah onlara, helâl şeyler için izin vermişti. Yasaktan da kaçınmalarını tavsiye eylemişti. Esasen insan nevine serbestliğin bir nokta-<!n son bulacağını öğretmeye yarıyacak her hangi bir yasağın bulunması gerekiyordu. Bu yasağa uymakla, tabiatına yerleştirilen iradesini geliştirecek, hissi arzularını disiplin altına alacak, ona gnlib Helmesini başaracak, hâkim olarak kalacak, hayvanlar gibi mahkûm Oİmıyacaktı. İnsanı hayvanlardan ayıran «hususiyet» de budur. V<> İm hususiyet sayesinde «insanlık» mana kazanır.

Bundan sonra İblis kendi vazifesini ifa etmeye başlıyor...

Eşi ve benzeri bulunmayan Allah, insan nevine nice ikram İm d<ı bulunmuş, onun doğuşunu varlıklar âlemine büyük bir ihtişamla IIAn etmiş, meleklere ona secde etmeleri için emir vermiş, onlar bu eniri yerine getirerek secde etmişler. Onun yüzünden İblis cmıııel lan ve mele-i alâdan tardedilmiştir. İnsanoğlu böyle büyük bir IHI fata mazhar oluyor. Ne var ki insan eş mizaçlı yaratılmış ve kendi nine iki tarafa da eşit olarak yönelebilecek istidat verilmiştir Onun zayıf tarafları vardır. Buralardan yakalandığı takdirde fclAkele MI* rüklonebilir. —Allah’ın emrine sıkı sarılmazsa— Bu zayıf nokta* bu dan onu elde etmek ve içine girmek mümkündür. Orun 1 »el11 lıl i leı l vardır. Bu hislerinin peşinden rahatlıkla sürüklenebilir

İşte İblis, Âdem’in bu hisleriyle oynamaya başlıyor:

20 — «Şeytan, ayıp yerlerini kendilerine göstermek Içlıı **ı»l'»• •* feuldudı: “Rabbinizin sizi bu ağaçtan men’etmesi; melek olmauu* veya burada temelli kalmanızı önlemek içindir.”

21 —Doğrusu ben size öğüt verenlerdenim, diye oıılaın yemin elli»,..

Şeytan tarafından verilen vesvesenin keyfiyetini bllmlyoiu/ l'İManen şeytanın mahiyeti nedir? Onu bilmiyoruz ki, İşinin meni olduğunu, insanla nasıl alâka kurduğunu ve nasıl onu sapılmaya çalıştığını bilelim. Ancak —bize karanlık olan bu mevzuda Hlnınd eılnceğlmlz mevsuk hadîslerden —öğreniyoruz ki, şeytanın inin nı şer yola sevk edişi teşvik ve' ilham şekillerinden biriyle olm/ık imin fleıek teşvik gerekse ilham, insanın yaratılışındaki zayıf nok laya lıll im d ettirilmektedir. Bu zayıf noktaya şeytanın yaklaşmam m önlemek ancak îman ve ibadetle mümkündür. îmnnlı ve ibadetlı