Mezhep imamları ise (Allah’ın rahmeti onların üzerine olsun) bu konuda üç ayrı görüşe sahiptirler:

«luıumunu değiştirmez. Bu kesin hükümlerin ışığı altında bugün yeryüzündeki cemiyetlere göz attığımızda tamamen şirk ve cahiliy-.yetten başka birşey görmeyiz. Allah’ın koruduğu kitlelerden başka V ıgınlarca insanın şirk ve cahiliyyet bataklığı içerisinde yüzdüğünü müşahede ederiz. Allah’ın muhafaza ettiği insanlar yeryüzünde ılAldık taslayan zalim putlara karşı gelir, cebir hududu dışında ka-luıı hiçbir halde onların hüküm ve şeriatına ittiba etmezler.

«Üzerine Allah’ın adının anılmadığı kesilmiş hayvanları yemeyin. Bunu yapmak Allah’ın yolundan çıkmaktır» âyetinin belirt-• İği fıkhî hükme gelince İbni Kesir bu bölümdeki tefsirinde Allah’ın adı anılarak kesilen hayvanlarla anılmayarak kesilen hayvanların helâl veya haramlığı konusunda kısaca şöyle demekledir:

«Bir kısım kimseler bu âyeti kerîme ile Allah’ın adı anılmadım kesilen hayvanların helâl olmayacağını hatta kesenin müslü-mmı olması bile meseleyi değiştirmiyeceğini kabul ederek bu âyeti kerimeyi delil göstermişlerdir.»

Mezhep imamları ise (Allah’ın rahmeti onların üzerine olsun) bu konuda üç ayrı görüşe sahiptirler:

l — Bir kısım mezhep imamı bu durumdaki hayvanın etinin yenmesini helâl saymaz. İster besmele kasten terkedilmiş olsun, isli ı unutularak. Bu husus İbni Ömer ’den, N a f i ’den, Amir ’den Muhammed bin Şiirin ’den mervidir.

I m « m - ı malik ’den de buna benzer bir rivayet vardır. Ahmet İbni Hambel’de aynı görüştedir. Nitekim gerek imü-1« luıddiminden, gerekse müteahhirinden bir kısım hambelilerde uy m görüşü desteklemişlerdir. Ebû Sevr ve Davûd ez Zahiri de bu görüşü tercih etmiştir. Müteahhirin şâfii âlimlerinden olan Muhammed bin Ali «Erbain» adlı eserinde bu görüşü tercih etmişdir. Kendi görüşlerini de hem yılkındaki âyeti kerimeyle, hem de avlanma konusundaki âyeti kerîme ile teyit ederler: «Öyleyse onların size tuttuklarından yiyiniz. Ve üzerine de Allah’ın adını anınız.»... Ayrıca bu hususu âyeti kerîme «bunu yapmak Allah’ın yolundan çıkmaktır» ifadesi ile tekel ediyor. Bir kısmı hurdaki zamirin yemeğe gittiğini, bir kısmı ılıt Allah’dan başkasının udi anılarak kesilen hayvana gittiğini be-

lirtiyorlar. Adiy İbni Hatem ve Ebu Sâ 1 e b e nin rivayet ettikleri: «Eğitilmiş köpeğini avının üzerine yollarken onun üzerine Allah’ın adını andığın takdirde ne tutarsa ye onu» 1 2 Ve Rafi bin H a t î c’in: «Allah’ın adı anılıp da kanı altılı

landan yeyiniz» 1 şeklindeki hadisi bu konuda varid olan hadl-ıleı* arasında yer alır.

2 — İkinci görüşe göre besmele çekmek şart değildir Sadece müstehabtır. Gerek bilerek, gerekse bilmeyerek terketmek /.mm vermez. İmamı Şafii ve ashabı bu görüştedirler, i m ıı m ı A h m e d ’in de buna benzer bir rivayeti vardır. Malikllmdeıı Eşheb bin Abdülaziz bu rivayetin İ m a m -1 Malik’ ten sadır olduğunu söyler. İbni Abbas ’tan, Ebu 1 litre y r e ’den, Ata İbni Ebi Rabah ’tan da benzet rivayet zikredilir. İmamı Şafii: «Üzerine Allah’ın adının

anılmadığı kesilmiş hayvanları yemeyin. Bunu yapmak Allah’ın yıllımdan çıkmaktır» âyeti kerîmesinin Allah’dan başkası adına ke-ıl len hayvanlar için olduğunu kabul eder. Tıpkı Hak TaâlA’nm »Al lah’ın yolundan çıkarak Allah’dan başkası için kesilmiş olım» nvell kerîmesinde olduğu gibi. İbni Cüreycde At ti 'dan n»k lettiği bir rivayette: «Üzerine Allah’ın adının anılmadığı kcnllıııl* hayvanları yemeyin» âyeti kerîmesinin Kureyşlilerin pııtlm ı«.i" kesmiş oldukları hayvanları yemekten ve mecusilerin kealİkim ini yemekten men ettiğini zikreder. İmamı Şafii ’niıı takip «d tiği yol bu görüşe dayanır.

«İbni Ebi Hatem diyor ki: Bana babam nalı IH ıı Önada Yahya bin Muğîre. Önada Ceıiı, miada Ata, Said bin Cubyeri ’den nakletti. O da I b ıı I Abbas ’tan naklediyor. «Üzerine Allah’ın adının aııılmadiKi k«-silmiş hayvanları yemeyin» âyeti kerîmesinden murat ölü hayvan lardır. Ayrıca bu görüşü teyit eder mahiyette Ebu Davûd'un mm sel hadisler meyanında zikrettiği Sevr bin Yezid 'İn la bilerden olan Süveyd bin Meymun ’un kölesi S a I l et Süddusî ’den naklettiği hadiste Resulullah (S.A.) şöyle bu

1. Buhari ve MUslim.

2. Buhari ve Müslim.

M/ılM-il Kur an, C: î

I 11